Austurríki

Almennar upplýsingar

Stærð og staðsetning

Mið-Evrópa; 83,870 ferkílómetrar. 

Nágrannalönd

Tékkland, Þýskaland, Ungverjaland, Ítalía, Liechtenstein, Slóvakía, Slóvenía, Sviss. 

Loftslag

Temprað; rigningasamir og kaldir vetur, snjókoma á láglendi og í fjallahéruðum; fremur hlý sumur með tíðum úrkomum.

Strandlengja/haf

- (landlukt).

Landslag

Fjallendi í vestur- og suður-hluta landsins (Alpar), flatlendi og láglegndi í norð- og norð-austur hluta landsins.

Hæsti og lægsti punktur

Lægsti punktur: Neusiedler See 115 m.
Hæsti punktur: Grossglockner 3,798 m.

Náttúruauðlindir

Olía, kol, brúnkol, timbur, járn, kopar, zink, antimony, magnesíum, tungsten (wolfam), granít, salt, vetnisorka.

Landnýting

Ræktanlegt land: 16.59%
Föst uppskera: 0.85%
Önnur landnýting: 82.56% (2005).

Náttúruhamfarir

Jarðskriður, snjóflóð, jarðskjálftar.

Íbúar

Fólksfjöldi

8,219,743 (júlí 2012).

Fólksfjölgun

0.03% (2012).

Lífslíkur við fæðingu

Meðaltal: 79.91 ár
Karlmenn: 77 ár
Konur: 82.97 ár (2012).

Þjóðernishópar

Austurríkismenn 91.1%, íbúar fyrrum sambandsríkis Júgóslavíu 4% (Króatar, Slóvenar, Serbar, and Bosníumenn), Tyrkir 1.6%, Þjóðverjar 0.9%, aðrir 2.4% (skv. könnun 2001).

Trúarbrögð

Rómversk-kaþólskir 73.6%, mótmælendur  4.7%, Islam 4.2%, önnur trúarbrögð 3.5%, ótilgreint 2%, trúleysingjar 12% (skv. könnun 2001).

Tungumál

Þýska (opinbert tungumál Austurríkis), slóvenska (einnig opinbert tungumál í héraðinu Carinthia), króatíska (einnig opinbert tungumál í héraðinu Burgenland), ungverska (einnig opinbert tungumál í héraðinu Burgenland).

Ríkisstjórn og stjórnsýsla

Stjórnarfar

Sambandslýðveldi.

Höfuðborg

Vín.

Stjórnunareiningar

Níu héruð (Bundesländer); Burgenland, Kärntern (Carinthia), Niederoesterreich, Oberoesterreich, Salzburg, Steiermark (Styria), Tirol, Vorarlberg, Wien (Vín).

Sjálfstæði

17. september 1156 (stofnun hertogadæmisins Austurríkis);
11. ágúst 1804 (austurríska keisaradæmið stofnað);
12. nóvember 1918 (lýðveldisstofnun.)

Þjóðhátíðardagur

26. október (1955) –fagnar endalokum hernáms, endurreisnar þjóðlegs fullveldis og setningu laga um varanlegt hlutleysi (Staatsvertrag).

Stjórnarskrá

Sett 1920; endurskoðuð 1929 (endurreist 1 maí 1945).

Lagakerfi

Einkamálaréttur; stjórnlagadómstóll yfir lagasetningarvaldi; aðskildur hæstiréttur fyrir stjórnsýsluákærur; undir lögsögu Alþjóðadómstólsins (ICJ).

Kostningaréttur

Allir ríkisborgarar 18 ára og eldri.

Framkvæmdarvald

oddviti ríkis: Heinz Fischer forseti (síðan 8. júlí 2004).
oddviti ríkisstjórnar Werner Faymann kanslari.

ríkisstjórn: skipuð af forseta eftir tilmælum kanslara.

kosningaferli: forseti kjörinn með beinum hlutfallskosningum til 6 ára; síðustu forsetakosningar fóru fram 25. apríl 2010 og næstu forsetakosningar verða 2016; kanslarinn er skv. hefð skipaður af forseta frá flokki sigurvegara í þingkosningum; aðstoðarkanslari er skipaður af forseta eftir tilmælum kanslara.

Kosningaúrslit 2008 –þingkosningar: Jafnaðarmannaflokkurinn (SPÖ) 29,3%;  Þjóðarflokkurinn (ÖVP) 26,0%; Frelsisflokkurinn (FPÖ) 17,5%; Bandalag um framtíð Austurríkis (BZÖ) 10,7%; Græningjar (Grüne)10,4%; aðrir smáflokkar 6,8%.

Kosningaúrslit 2010–forsetakosningar: Heinz Fischer kjörinn forseti með 79,3% á móti Barbara Rosenkranz 15,2% og Rudolf Gehring 5,4%.

Núverandi ríkisstjórn: Samsteypustjórn SPÖ og ÖVP.

Löggjafarvald

Tvær þingdeildir sem samanstanda af sambandsþingi, Bundersrat (62 héraðsbundin þingsæti; kjörtímabil 5-6 ár) og þjóðþingi, Nationalrat (183 þingsæti; þingmenn kjörnir með beinni meirihlutakostningu til 4 ára.)

Kosningar: síðast haldnar 28. september 2008 (næstu kostningar haustið 2013).

Kosningaúrslit 2008 –þingkosningar: Jafnaðarmannaflokkurinn (SPÖ) 29,3%;  Þjóðarflokkurinn (ÖVP) 26,0%; Frelsisflokkurinn (FPÖ) 17,5%; Bandalag um framtíð Austurríkis (BZÖ) 10,7%; Græningjar (Grüne)10,4%; aðrir smáflokkar 6,8%.

Dómsvald

Fjögur héraðsbundin dómsstig einkamálaréttar með hæstarétt (Oberster Gerichtshof) sem æðsta dómsstig. Að auki stjórnsýsludómstóll (Verwaltungsgerichtshof) og stjórnlagadómstóll (Verfassungsgerichtshof).

Helstu stjórnmálaflokkar

-Þjóðarflokkurinn (Österreichische Volkspartei, ÖVP), formaður Michael Spindelegger.
-Jafnaðarmannaflokkurinn (Sozialdemokratische Partei Österreichs, SPÖ), formaður Werner Faymann.
-Frelsisflokkurinn (Freiheitliche Partei Österreichs, FPÖ), formaður Heinz Christian Strache.
-Græningjar (Grüne), formaður Alexander Van der Bellen.
-Bandalag um framtíð Austurríkis (Bündnis Zukunft Österreich, BZÖ), formaður Josef Bucher.

Þáttaka Austurríkis í alþjóðasamtökum og stofnunum.

ACCT (áheyrnaraðild), AfDB, AsDB, Australia Group, BIS, BSEC (áheyrnaraðild), CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G- 9, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MINURSO, NAM (gestaaðild), NEA, NSG, OAS (áheyrnaraðild), OECD, OIF (áheyrnaraðild), OPCW, OSCE, Paris Club, PCA, PFP, UN, UNCTAD, UNDOF, UNESCO, UNFICYP, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIS, UNOMIG, UNTSO, UPU, WCL, WCO, WEU (áheyrnaraðild), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO, ZC

Efnahagur

Þjóðarframleiðsla (GDP: official exchange rate)

EUR 301.2 milljarðar (2012).

Hagvöxtur

1.6% (2011).

Þjóðarframleiðsla á mann

EUR 32,400 (2011).

Þjóðarframleiðsla eftir atvinnuvegum

Landbúnaður: 1.5%
Iðnaður: 29.4%
Þjónusta: 69.1% (2012).

Vinnuafl

3.665 milljónir (2012).

Vinnuafl eftir atvinnuvegum

Landbúnaður: 5.5%
Iðnaður: 27.5%
Þjónusta: 67% (2012).

Atvinnuleysishlutfall

4.5% (2012).

Hlutfall undir fátækrarmörkum

6% (2012).

Heimilistekjur (%) 

Lægstu 10%: 4%
Hæstu 10%: 22% (2007).

Verðbólga 

2.3% (2012).

Fjárfestingar af þjóðarframleiðslu

22% (2012).

Fjárlög ríkisins

Tekjur: $144 milljarðar.
Útgjöld: $152.8 milljarðar.

Skuldir þjóðarbús af þjóðarframleiðslu

74.3% (2012).

Landbúnaðarframleiðslu -vörur

Korn, kartöflur, sykurrófur, vín, ávextir, mjólkurvörur, nautgripir, svín, alifuglar, timbur.

Iðnaður

Byggingar- og vélaiðnaður, bifreiða- og varahlutaiðnaður-, matvælaiðnaður, málma- og efnaiðnaður, timbur- og pappírsiðnaður, samskipta- og ferðamálaiðnaður.

Útflutningur f.o.b.

$126.3 milljarðar (2012).

Útflutningsvörur

Tækjabúnaður og vara, ökutæki og varahlutir, pappír og pappi, málmvara, efnavara, járn og stál, textíl og fatnaður, matvara.

Útflutningslönd

Þýskaland 32.3%, Ítalía 7.8%, Sviss 4.4%, Frakkland 4.2% (2011).

Innflutningur f.o.b.

$133.8 billjón (2012).

Innflutningsvörur

Tækjabúnaður og vara, ökutæki, efnavara, málmar, olía og olíuvörur, matvara.

Innflutningslönd

Þýskaland  42.8%, Ítalía 6.8%, Sviss 5.5%, Holland 4% (2011).

Gjaldmiðill

Evra (EUR).